Zabezpiecz Swoje Finanse

Jak Sporządzić Bankową Dyspozycję na Wypadek Śmierci?

Dowiedz się, jak zabezpieczyć swoje oszczędności na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń. Przewodnik krok po kroku.

Beneficjenci dyspozycji na wypadek śmierci

Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, art. 56, dyspozycję na wypadek śmierci mogą złożyć osoby, które mają prawo do dyspozycji na koncie bankowym. Skorzystać z niej mogą:

  1. Małżonek – osoba, z którą zmarły był w związku małżeńskim.
  2. Wstępni – rodzice zmarłego oraz osoby takie jak dziadkowie.
  3. Zstępni – dzieci, wnuki i prawnuki zmarłego, w tym także adoptowane.
  4. Rodzeństwo – bracia i siostry zmarłego.

Oznacza to, że osoby te mogą być wskazane jako beneficjenci w dyspozycji bankowej na wypadek śmierci, co pozwala im skorzystać ze środków zgromadzonych na koncie bez konieczności przechodzenia przez postępowanie spadkowe.

W praktyce, to często małżonkowie, dzieci i inni najbliżsi krewni są wskazywani jako beneficjenci. Jeżeli osoba zmarła miała dyspozycję, a beneficjenci zostali wskazani, to mogą oni otrzymać środki z konta bez potrzeby przeprowadzania postępowania spadkowego dla tych konkretnych środków.

Problemem jest to, że nie dbamy o te zapisy. W sytuacji krytycznej pozostawisz najbliższych bez dostępu do środków na koncie bankowym, a dostęp do nich uzykają dopiero po notarialnym potwierdzeniu nabycia spadku ( o ile spadkobiercy będą zgodni przed notariuszem) albo po wyroku sądowym o nabyciu spadku (tu przy braku zgody albo sporach czas jest niemal nieograniczony).

Czy chcesz by tak było w Twoim przypadku?

Wyjątek jaki stanowi pokrycie kosztów pogrzebu.

Osoba, która pokrywa koszty pogrzebu zmarłego, ma prawo do pierwszeństwa w zaspokojeniu swoich roszczeń przed beneficjentami bankowej dyspozycji na wypadek śmierci.

Podstawa prawna

Kodeks cywilny:

    • Zgodnie z art. 446 § 1 Kodeksu cywilnego, osoba, która poniosła niezapłacone koszty pogrzebu, ma prawo do zwrotu tych wydatków z masy spadkowej. Oznacza to, że koszty pogrzebu są traktowane jako dług spadkowy, który powinien być zaspokojony przed przekazaniem środków wyznaczonym beneficjentom.

Priorytet roszczenia:

    • Koszty pogrzebu są traktowane jako pierwsze roszczenie, które musi zostać zaspokojone z masy spadkowej. Beneficjenci dyspozycji na wypadek śmierci mogą otrzymać swoje środki tylko po uregulowaniu zobowiązań wobec osoby, która pokryła te koszty.

Podsumowanie

  • Osoba pokrywająca koszty pogrzebu ma pierwszeństwo w zaspokojeniu swoich roszczeń przed beneficjentami.
  • Odpowiednia podstawa prawna znajduje się w Kodeksie cywilnym, art. 446 § 1.

 

Czym jest Bankowa Dyspozycja na Wypadek Śmierci?

Bankowa dyspozycja na wypadek śmierci to dokument, który pozwala właścicielowi konta bankowego wskazać osoby, które po jego śmierci otrzymają środki zgromadzone na koncie. Podstawą prawną tej dyspozycji jest art. 56 Prawa bankowego. Dzięki niej można uniknąć skomplikowanych procedur spadkowych i zapewnić szybki dostęp do środków dla najbliższych.

 Żeby nie można było poprzez ten instrument przekazać dużych sum pieniędzy wprowadzony został limit bankowej dyspozycji na wypadek śmierci.

 

Najważniejsze Cechy

Wysokość limitu

Zgodnie z przepisami prawa polskiego, kwota, która może być przekazana na podstawie dyspozycji bankowej na wypadek śmierci, nie może przekraczać dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (bez wypłat nagród z zysku), ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią właściciela rachunku.

Obliczenie limitu

Na 1 października 2024 roku, zgodnie z danymi za drugi kwartał, przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w Polsce wynosi 8167,77 zł.

Aby obliczyć limit dla dyspozycji bankowej na wypadek śmierci, mnożymy tę kwotę przez 20:

20 x 8 167,77 zł = 163 355,40 zł.

To całkiem spora kwota na potrzeby średnio zamożnego Polaka. W sytuacji śmierci i związanych  z tym spraw, szybki dostęp do pieniędzy na koncie po zmarłym może być ważny. Wydatki wtedy niestety się mnożą.

.

Co zrobi bank?

Zgodnie z przepisami prawa bankowego, łączna kwota przekazana z dyspozycji na wypadek śmierci nie może przekraczać limitu.

Jeśli posiadacz rachunku wydał więcej niż jedną dyspozycję na wypadek śmierci, i łączna suma tych dyspozycji przekracza ustalony limit, to zasada jest następująca:

Art. 56 ust. 4 Prawa bankowego wskazuje, że dyspozycja wydana później ma pierwszeństwo przed dyspozycją wydaną wcześniej.

Oznacza to, że w przypadku przekroczenia limitu, wypłacona zostanie jedynie kwota części składająca się na najnowszą dyspozycję, która pozostaje w granicach obowiązującego limitu.

Przykład sytuacji

Jeśli posiadacz konta złożył dwie dyspozycje:

Pierwsza na 100 000 zł.

Druga na 70 000 zł.

Razem kwota dyspozycji wyniosłaby 170 000 zł, co przekracza limit 163 355,40 zł.

W tym przypadku, ponieważ druga dyspozycja (na 70 000 zł) została złożona później, będzie miała pierwszeństwo.

Wypłacona zostanie zatem kwota zgodna z ograniczeniem, a zrealizowanie dyspozycji na 100 000 zł nie będzie możliwe w jego całości, gdyż nie może zostać przekroczony obowiązujący limit.

Kto Może Skorzystać z Bankowej Dyspozycji na Wypadek Śmierci?

Właściciele Kont Osobistych

Każdy właściciel konta osobistego może sporządzić dyspozycję na wypadek śmierci, wskazując osoby, które otrzymają środki po jego śmierci.

Posiadacze Kont Oszczędnościowych

Dyspozycja dotyczy również kont oszczędnościowych, co pozwala na zabezpieczenie zgromadzonych oszczędności dla bliskich.

Właściciele Kont Walutowych

Posiadacze kont walutowych mogą również skorzystać z dyspozycji, zapewniając dostęp do środków w różnych walutach.

Jak to działa?

Krok 1

Rodzaje kont bankowych

Dyspozycja na wypadek śmierci może dotyczyć różnych rodzajów kont bankowych, takich jak konta osobiste, oszczędnościowe oraz lokaty terminowe. Każdy z tych typów kont może być objęty dyspozycją, co pozwala na zabezpieczenie środków na wypadek śmierci właściciela konta.

Uwaga! Współwłaściciele kont bankowych procedura jest nieco inna. Patrz niżej.

Krok 2

Co się dzieje z kontem po śmierci właściciela

W przypadku braku dyspozycji na wypadek śmierci, środki na koncie bankowym mogą zostać zablokowane do czasu zakończenia postępowania spadkowego. Może to potrwać nawet kilka miesięcy. Z dyspozycją, środki mogą być wypłacone wskazanym osobom niemal natychmiast po dostarczeniu odpowiednich dokumentów.

Krok 3

Jak sporządzić dyspozycję

Sporządzenie dyspozycji na wypadek śmierci jest stosunkowo proste. Wystarczy udać się do oddziału banku, wypełnić odpowiedni formularz i wskazać osoby, które mają otrzymać środki po naszej śmierci. Dyspozycja może być również zmieniona lub odwołana w dowolnym momencie. Banki zwykle pobierają opłatę za sporządzenie dyspozycji na wypadek śmierci.

Koszt sporządzenia dyspozycji

Czasochłonność procesu

Popularność dyspozycji szacunkowo

Średni czas realizacji wypłaty

Praktyczne wskazówki

Jak sporządzić dyspozycję przy zakładaniu nowego konta?

Jeśli zakładasz nowe konto bankowe, warto od razu sporządzić dyspozycję na wypadek śmierci. W ten sposób zabezpieczysz swoje środki i ułatwisz życie swoim bliskim w razie nieprzewidzianych okoliczności. 

Oto kilka kroków, które warto podjąć:

  1. Przy zakładaniu konta, zapytaj pracownika banku o możliwość sporządzenia dyspozycji na wypadek śmierci.
  2. Wypełnij odpowiedni formularz, podając dane osób, które mają otrzymać środki po Twojej śmierci.
  3. Regularnie aktualizuj dyspozycję, szczególnie w przypadku zmian w Twojej sytuacji życiowej (np. ślub, narodziny dziecka, śmierć upoważnionych do skorzystania z dyspozycji).
  4. Upewnij się, że osoby wskazane w dyspozycji są świadome jej istnienia i wiedzą, jakie dokumenty będą potrzebne do wypłaty środków.

Sporządzenie dyspozycji na wypadek śmierci jest prostym i skutecznym sposobem na zabezpieczenie swoich finansów.

Warto poświęcić na to chwilę, aby mieć pewność, że Twoje środki trafią do właściwych osób.

Wspólne konta bankowe

  • Wspólność majątkowa: Jeśli współwłaściciele posiadają konto jako współwłasność w częściach ułamkowych (wspólność majątkowa), po śmierci jednego ze współwłaścicieli, jego część wchodzi do masy spadkowej.
  • Podstawa prawna:
    1. Kodeks cywilny: Przepisy dotyczące współwłasności znajdziesz w Kodeksie cywilnym, a konkretnie w artykule 197 i dalszych:
      • Art. 197 § 1 Kodeksu cywilnego definiuje współwłasność, stwierdzając, że: „Współwłasność jest to własność przysługująca kilku osobom.”
      • Art. 199 § 1 Kodeksu cywilnego mówi, że: „Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności, co często skutkuje podziałem masy spadkowej.”
  • Dziedziczenie: Kto będzie dziedziczył część środków zgromadzonych na wspólnym koncie, decyduje Kodeks cywilny w odpowiednich przepisach uregulowanych w artykule 922 i następnych.
  • W skrócie, w przypadku, gdy jeden ze współwłaścicieli umrze, jego część zgromadzonych środków na wspólnym koncie staje się częścią postępowania spadkowego, a decyzja o tym, kto będzie dziedziczył, zależy od zapisów w Kodeksie cywilnym lub testamentu. Do tego czasu te pieniądze są zamrożone w banku i nie można ich wypłacić.
  • W przypadku śmierci współwłaściela konta bankowego, bank zamyka takie konto, dokonuje przelewu połowy środków na wskazane inne albo nowe konto żyjącego współwłaściela. Pozostałe środki z konta wspólnego czekają na spadkobierców z potwierdzeniem notarialnym o nabyciu spadku albo na wyrok sąd o nabyciu spadku.
  • Jeżeli współwłaściele złożyli dyspozycje na wypadek śmierci, to problem zamrożenia drugiej połowy środków na koncie przestaje istnieć do wysokości limitu wypłat z tego tytułu.
  • Wyjątkiem od tego może być sytuacja, kiedy do banku zgłosi się ten, kto poniósł udokumentowane koszty pogrzebu osoby zmarłej. Wtedy bank pokrywa te koszty w pierwszej kolejności przed realizacją dyspozycji na wypadek śmierci.

Opodatkowanie dyspozycji bankowej na wypadek śmierci

Podatek od spadków i darowizn:

Środki przekazane na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci są traktowane jako dziedziczone aktywa i mogą podlegać podatkowi od spadków i darowizn. Wysokość podatku zależy od wartości otrzymanego majątku oraz relacji między zmarłym a beneficjentem.

Grupa podatkowa:

    • Grupa 0 (najbliższa rodzina, w tym małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) większości Polaków zwolniona jest z podatku od spadków do wartości określonej w przepisach (to obecnie 9 637 zł, ale może się zmieniać).
    • Grupa I (dalsza rodzina, np. dziadkowie, wnuki) oraz Grupa II (osoby niespokrewnione) podlegają innym stawkom podatkowym.

Zgłoszenie do urzędów:

Osoby, które otrzymały środki w ramach dyspozycji na wypadek śmierci, powinny zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego i złożyć odpowiednią deklarację w celu rozliczenia ewentualnego podatku.

Skontaktuj się z nami

Masz pytania dotyczące dyspozycji na wypadek śmierci? Skontaktuj się z nami, aby uzyskać profesjonalną pomoc i więcej informacji. Nasz zespół ekspertów jest gotowy, aby Ci pomóc w każdym kroku tego procesu.

Uzyskaj Pomoc